Sassari, Teatru Civico

Su cumplessu pesat in s'àrea in manera pretzedente ocupada dae s'antigu palatzu tzìvicu chi torrat a artziare a su Medioevu. Sas precàrias cunditziones de s'edifìtziu puru su nou impulsu edilìtziu chi sa tzitade aiat connotu durante su regnu de Cario Felice aiant decretadu sa fine de su bèciu fàbricu, s'inghitzu de sos traballos pro s'arretamentu de unu nou palatzu (1826) e de un'adeguadu Teatru tzìvicu (inauguradu in su 1829) in càmbiu de sos ambientes impreados a tale funtzione in sa matessi àrea.
Sos cunditzionamentos chi su nou edifìtziu aiat subidu de su cuntestu edilìtziu in tundu e su privilègiu acordadu a s'istrutura de su teatru aiant determinadu s'iscassa funtzionalidade de su Palatzu tzìvicu cun su cunsighente trasferimentu de sa sede prima in su Palatzu de Usini (1879), posca in cudda atuale de Palatzu Ducale (1900). Su matessi teatru a sos primos de su Noighentos aiat decadidu in sas funtziones e in sas istruturas e petzi a metade de su sèculu si fiat provididu a unu radicale interventu de restàuru.
Su Teatru Civico fiat istadu costruidu partinde dae su 1826 e inauguradu in su 1829. Su progetu de Giuseppe Cominotti rifletet su modellu de su teatru Carignano de Torinu, cun tres òrdines de palcos e logione.
Sa fatzada cara a su cursu Vittorio Emanuele II est impostada segundu cànones neoclàssicu-puristas. Bator lesene iònicas de òrdine gigante scandiscono su prospetu, concruidu dae unu frontone triangulare timpanato. Matessi impostadura s'agatat in su costàgiu cara a bia Sebastiano Satta chi in s'ala mediana acasàgiat s'atzessu a su teatru. Subra de su matessi assas insistet a coronamentu de s'edifìtziu una lunetta tzilìndrica decorada a festones e ghirlande. L'interno tenet una planimetria a ferru de caddu. A càusa de su malu istadu de cunservatzione, in su 1947 fiant bènnidos derrùidos sas originàrias istruturas de linna e su ricu aparatu decorativu. Su teatru fiat istadu torradu a abèrrere in su 1967, ma in manera radicale restauradu a càusa de unu fogu chi nd'aiat distrùidu sas originàrias istruturas in linna. Oe est sede de cuntzertos de mùsica de càmera e de ispetàculos teatrales, in particulare cuddos in limbàgiu tataresu.

Istòria de sos istùdios
Una rassegna de sos istùdios s'agatat in sa bibliografia relativa a s'ischeda in su volùmene de s'"Istòria de s'arte in Sardigna" subra de s'architetura ses-de su Otighentos (1992).

Bibliografia
S. Naitza, Architetura de su tardu '600 a su classitzismu purista. Nùgoro, Ilisso, 1992, ischeda 69.