Tàtari, Parcu San Pedru de Silki

Parcu de San Pedru in Silki. Foto de Angela Nieddu, 2025, de Catàlogu BBCC

S'àrea birde nota comente a Parcu de San Pedru est localizada in sa parte sud-otzidentale de sa tzitade de Tàtari, in adiacenza a su cumplessu costituidu dae sa crèsia e de s'ex cunventu de San Pedru de Silki. Sa crèsia fiat istada fundada intre su 1065 e su 1082 durante su rennu de Marianu I de Lacon Gunale. S'atuale cunfiguratzione est su resurtadu de interventos sutzessivos acontèssidos intre su XV e su sèculu XVII. A su cumplessu fiat atacadu su monastèriu omònimu, amministradu dae mòngias benedetinas intre su sèculu XI e su 1335. Sos fatos de su cumplessu monàsticu intre su XI e su sèculu XIII sunt documentadas dae su Condaghe de San Pedru de Silki, redatadu a s'internu de su monastèriu. In su cursu de sos sèculos s'àrea s'est istruturada comente a sistema agrìculu de pertenèntzia de su cumplessu, organizadu in ortos, oliveti, vergeris e vigneti, serbidos dae un'articuladu sistema de captazione e distributzione de sas abbas. Intre su XVI e su sèculu XVIII su cumplessu e sas àreas birdes in tundu fiant istados ogetu de interventos de reorganizatzione e valorizatzione, cun sa realizatzione de viales arborados, assentos a terratza e manufatos idràulicos. Si tratat de un'ispàtziu abertu istòricu de ampra estensione, pari a unos 9 ètaros. In su cuntestu in tundu sunt presentes antigos abitòrios de nòbile cun àreas de pertenèntzia in parte destinadas a giardinu a s'italiana e in parte a oliveto. Caraterizada dae terras fertiles e bundante disponibilidade de abba, s'àrea fiat istada frecuentada ab antiquo, cun documentatzione nòdida a su mancu partinde dae sos cumintzos de su sèculu XII. De reghente est istada ogetu iscumbatas archeològicas chi ant giutu a sa lughe, in sa portzione meridionale de su parcu, redossos de insediamentos de època romana e medievale. Su parcu est delimitadu dae unu muru de tzinta istòricu e s'isvilupat subra de unu terrinu in pendio, articuladu in terrazzamenti cuntentos dae muros in pedra a sicu. A su suo internu sunt presentes superfìtzies mannas coltivadas a oliveto, ortos e vigneti, in prus de alberature e genias de mata intre cales tzipressos, palmas e murta. S'ispàtziu presentat una cunfiguratzione unitària, ma resurtat suddivisibile in duas macroàreas distinguibili pro assentu e impreu atuale. Sa prima macroàrea cunservat una destinatzione produtiva, cun superfìtzies in manera istòrica impreadas a ortos, vergeris e oliveti. Est costituida dae bator ispàtzios birdes a impreu ispetzìficu: oliveto, vergeri, frutteto e vigneto. Sa segunda macroàrea, in orìgine movet de su sistema produtivu, como si presentat comente a àrea prativa, cun cobertura de erba contina e alberature aiat isparidu, mantenende nointames sa legibilidade de sos assentos istòricos de su terrinu. S'atzessu a su parcu est totora cuddu istòricu e acontesset tràmite unu cantzellu postu a nord, a s'internu de s'àrea de s'ex cunventu. A traessu de su viale de sos èlighes si lompet deretu a s'ispàtziu produtivu. S'àrea est alimentada dae unu sistema mannu a beru de irrigatzione de mannu batida e de notèvole interessu istòricu, costituidu dae canales, bartzas, benas deretu fossadas in sa roca o in muratura, totora in impreu. A traessu de custu sistema s'abba benit deretu convogliata dae sa bena de Silki a sas superfìtzies coltivadas. In curtzesa de su vergeri est presente sa gai narada capella de sa Madonnina. In prus de su viale de sos èlighes, sunt presentes unos cantos elementos vegetazionali chi istupant respetu a s'ammenta, intre cale esemplares de murta de grandu dimensiones e seculares e unu filare de tzipressos. Sunt, in prus, presentes edifìtzios e rùderes istòricos, intre cales unos cantos portales e sa gai narada Domo de su Duca de s'Asinara.

Aspetos de interessu
Àrea birde articulada in ispàtzios partzidos in àmbitos colturales distintos. S'aspetu coberadu est su de un'ampru padru birde continu, sensatzione annoditada dae sa limitada presèntzia de fràigos in sa portzione otzidentale de s'àrea. S'àrea cumprendet apretos istòricos e archeològicos de notèvole rilievu e est dotada de un'ampru e cumplessu sistema de irrigatzione de mannu batida e de etzetzionale interessu istòricu chi cumprendet bartzas, putzos e una dragonara.