Sassari, Palatzu de Giustìtzia

S'edifìtziu est situadu a ridosso de s'ex càrtzere giuditziàriu longu sa bia Roma, chi collegat s'ala antiga de sa tzitade a s'espansione de su Noighentos.
Su Palatzu de Giustìtzia fiat istadu costruidu in vàrias ripresas e, che a Casteddu, sa paternidade de su progetu est vària e pertocat siat su Gèniu Tzivile, siat s'ingenieri Domenico Dettori e s'architetu Gino Benignos.
Su progetu initziale torrat a artziare a su 1929, ma sa realizatzione si fiat concruidu in su 1937 pro su primu lotu subra de sa bia Manzoni, destinadu a acasagiare sos ufìtzios de sa pretura e de su tribunale, cun un'iscala tzentrale chi serbiat a giùnghere s'àtera ala prevista.
Posca si fiat protzedidu a su fàbricu de su restu de s'edifìtziu, chi subra de su fronte printzipale, rivestidu in pedra, tenet unu longu colonnadu dòricu, incuadradu dae duos avancorpi sporgenti. In tzentru unu pronao ponet in s'intrada prus importante. A issu s'unit s'ala costruida pro in antis, longu sa calada de sa bia Manzoni ue sos duos corpos benint collegados mediante un'ala rientrante intonacata e cun ventanas riquadrate de graes curnisas in pedra artifitziale ruja.
Respetu a sas previsiones initziales non fiat istadu realizadu su tìmpanu tzentrale in su corpus subra de sa bia Roma, mentras in sas testadas fiant istados eliminados unos cantos elementos decorativos. Sunt ladinos sos richiamos clàssicos pro un'architetura monumentale a forte rapresentativa. Est de interessu fintzas su cumplessu fatu de s'aparatu decorativu, chi cumprendet su mosàicu de Giuseppe Biasi (1940), rapresentante sa paghe e sa giustìtzia, e su rilievu in trachite pro sa Sala de sas Udièntzias de Eugenio Tavolara e Gavino Tilocca.
A càusa de sa segunda gherra mundiale non fiant istados imbetzes realizados sos pintados giai cummissionados a Filippo Figari, Pietro Antonio Manca, Cesare Cabras e Stanis Dessì.

Istòria de sos istùdios
Una rassegna de sos istùdios s'agatat in sa bibliografia relativa a s'ischeda in su volùmene de s'"Istòria de s'arte in Sardigna" subra de s'architetura oto-novecentesca (2001).

Bibliografia
G. Altea-M. Magnani, Pintura e iscultura de su 1930 a su 1960, Nùgoro, Ilisso, 2000 pp. 121-124, 128-129;
F. Masala, Architetura de s'Unidade de Itàlia a sa fine de su '900. Nùgoro, Ilisso, 2001, ischeda 64.