S'àrea archeològica est situada in curtzesa de s'oru de su pranu fossadu dae su riu de Ottava, in sa Nurra, regione de sa Sardigna nord-otzidentale.
Su cumplessu cumprendet un'altare, unu bidditzolu e una necròpoli ipogeica.
S'altare est ùnicu in su gènere suo in s'ìsula e in su Mediterràneu otzidentale. S'assentat de grandu terratza truncu-piramidale (m 36 x 29; alt. m 5,40) e de una longa pigada de atzessu a forma de trapètziu (lungh. m 41,80; largh. m 7,00/13,50; alt. m 9,00). Sa muratura esterna est costituida dae filari irregulares de grandu blocos calcàreos sumariamente sbozzati. S'istrutura cuntenet unu prenimentu istratificadu de terra e pedras.
S'edifìtziu si subraponet a un'altare pretzedente formadu dae una terratza cuadrangulare de minores dimensionas (m 23,80 x 27,40; alt. m 5,50) e de una pigada (lungh. m 25; largh. m 5,5).
Subra de sa tzima de sa terratza fiat situadu su sacello retangulare (m 12,85 x m 7,20) intonacato de ocra (su "tèmpiu ruju"), de su cale si cunservant su pamentu e, in ala, su muru perimetrale (alt. m 0,70) cun intrada fiancheggiato de duas cheas; unas àteras cheas, destinadas a cuntènnere sas traes portantes de sa cobertura a dòpiu spiovente, sunt presentes in su pamentu de su vanu.
Custu primu altare fiat bènnidu fraigadu in una fase evòlvida de cultura Otieri (3200-2800 a.C.) a su tzentru de unu coevo istadu de cabannas cuadrangulares, e subra sos restos de unu prus antigu bidditzolu de cabannas tzirculares fortzis chi torrat a artziare a fases de cultura San Ciriaco (3400 a.C.).
De su bidditzolu Otieri si cunservant unos cantos elementos collegados cun s'isfera de su sacru: una tàula pro ofertas de trachite de forma irregulare (m 2,80 x m 2,18) - a ridosso de su chirru deretu de sa pigada - e unu menhir (alt. m 4,44) subra de su chirru s., torradu a pesare in annos reghentes.
Su fogu de s'altare, a sos tempos de sa cultura Filigosa (2800 a.C. belle), aiat rèndidu netzessària sa realizatzione de una noa istrutura, cudda oe cunservada.
Torrat a artziare fortzis a custa fase unu lastrone a forma de trapètziu calcàreu (m 3,15 x m 3,20) - situadu in s'oru de sa pigada - poggiante subra de tres bases litiche e frunidu de sete istampos a sos oros e de un'inghiottitoio naturale sutastante: fortzis una tàula pro sacrifìtzios cruenti.
Serentes a su lastrone, ma angenas a s'àrea archeològica, sunt duas pedras calcàreas sferoidali de natura sacra (circonf. m 4,85; alt. m 0, 90 - diam. m 0,60).
Unas àteras tres stele calcàreas acudint dae s'edifìtziu: un'(intro sa pigada), a cantos (m 0,40 x m 0,36), presentat una losanga e de sas ispirales; sa segunda (ladu N de sa terratza), arta m 1,15, mustra una figura feminile istilizada; sa de tres (àngulu d. de sa terratza), ellìtica (m 0,28 x m 0,18), est signada dae 13 scanalature parallelas rugradas dae a su mancu unas àteras duas perpendiculares.
Sas cabannas de su bidditzolu chi inghìriant s'altare e sa pigada - chi torrant a artziare in ala a sa fase Abealzu (2600 a.C.) - tenent muros retilìneos formados dae unu zoccolo de piticas pedras subra de su cale s'imbaraiat un'istrutura de matones cruos o de cannas e frasche intonacata. Palos conficcati intro cheas in su pamentu sustentaiant coberturas de frasche a un'o duos spioventi. Sos vanos presentant foghiles retangulares, cun oru in rilievu, fatu de arghidda.
Intre sas istruturas fossadas est in manera piessigna interessante sa "cabanna de su maiàrgiu" - situada acanta s'àngulu NE de sa terratza - a forma de trapètziu, cun 5 ambientes de forma irregulare cugugiados dae unu cobertura a ùnicu spiovente; sa cabanna devet su nùmene a una punta de corru bovinu e a unas cantas conchiglie bivalvi agatadas intro una broca.
Su giassu fiat istadu frecuentadu ancora a sos tempos de sa cultura Monte Claro, de su Vasu campaniforme e Bunnànnaru, e prus cando non cando, in edade nuràgica, fenìtziu-pùnica, romana e medievale.
Sa necròpoli est fossada in su muru calcàreu cara a su cursu de su riu de Ottava, a 500 m de s'altare. S'assentat de oto ipogeos pluritzellulares s'ispissu decorados dae protomi bovinas e de elementos architetònicos.

Istòria de sos iscavos
S'altare fiat istadu fossadu sa prima borta de Ercole Contu (1952-59); aiant sighidu sos interventos de Santo Tinè (1979-90) e de Alberto Moravetti (2000-01). Unu reghente restàuru at torradu a costrùere pro metade s'edifìtziu.

Bibliografia
E. Contu, "Fàbricu megalìticu in localidade Monte de Accoddi", in Rivista de iscièntzias preistòricas, VIII, 1953, pp. 199-202;
E. Contu, "Monte de Accoddi (Sassari)", in Entziclopedia de s'arte antiga clàssica e orientale, V, Roma, Istitutu de s'Entziclopedia italiana, 1963, pp. 166-167, figg. 237-238;
E. Contu, "Sassari Loc. Monte de Accoddi", in Sos Sardi: sa Sardigna de su paleolìticu a s'edade romana, a cura de E. Anati, Milanu, Jaca Book, 1984, pp. 296-297;
E. Contu, "Monte de Accoddi-Sassari. Problemàticas de istùdiu e de chirca de unu singulare monumentu preistòricu", in The Deya conference of prehistory: early settlement in the western mediterranean islands and the peripheral areas, Oxford, BAR, 1984, pp. 591-608;
S. Tinè, "Noos iscavos in su santuàriu de Monte de Accoddi (SS)", in Annales de su dipartimentu de istùdios de su mundu clàssicu e de su Mediterràneu antigu, setzione de Archeologia e istòria antiga, IX, 1987, pp. 9-22;
E. Contu, "Monte de Accoddi (Sassari)", in Atos de su cungressu subra de s'edade de su ràmene in Europa (Viareggio, 15-18 santugaine 1987), 1988, pp. 536-537 (poster);
Monte de Accoddi. 10 annos de noos iscavos, a cura de S. Tinè-A. A traessu de, Gènova, Istitutu italianu de archeologia isperimentale, Soprintendenza archeològica de Sassari e Nùgoro, 1992, pp. 21-36, 97-98;
E. Contu, S'altare preistòricu de Monte de Accoddi. Sassari, C. Delfino, 2000 (Sardigna archeològica. Ghias e itinerari; 29);
A. Moravetti, Sos altares a terratza de Monte de Accoddi, "Darwin. Cartulàrios", n. 1 (trìulas-austu 2006), pp. 6-19.

Comente arribbare
Subra de s'Ex SS131 in diretzione de Portu Turre, superadu su bìviu pro Platamona (a su Km 222,3), su giassu est signaladu dae cartellos turìsticos in currispondèntzia de su bìviu pro Bancali. Dae inoghe si devet svoltare a manca pro si pònnere in sa corsia oposta e a pustis de 850 m girare a dereta a s'artària de su cartellu Caminu Vicinale Monte de Accoddi. Sa biglietteria s'agatat longu su viale lastricadu, in currispondèntzia de su parchègiu.