Pula, Àrea archeològica de Nora

Nora est collocada subra de unu promontòriu, su Capo de Pula, separadu dae sa terraferma de un'istmu chi s'estendet in duas puntas: a O Ischit Punta 'e Su Coloru (sa punta de sa colovra), a E la Puntat de su Coltellazzo, in cara a s'isuledda omònima. S'àrea est dominada dae sa turre ispagnola de su Coltellazzo, in una positzione de grandu valore paisagìsticu.
Nora fiat istada fundada dae sos Fenìtzios, a sa fine de su VIII o de su sèculu VII a.C., subra de s'incantadore promontòriu de su capu de Pula, intre mare e istagnos. Como in s'antigu tzentru cummertziale fenìtziu, pùnicu e posca romanu, podimus osservare sa necròpoli fenìtzia, su cumplessu abitativu e su tophet pùnicu.
Intre sas antigas bias lastricadas in andesite, si podet ancora ammirare unu de sos edifìtzios mègius cunservados de Nora, su teatru bellu meda, costruidu a sos cumintzos de su sèculu I a.C. Imponentes sunt sas istruturas termales, a s'ispissu decoradas dae amprosos mosàicos datàbiles intre su II e su sèculu IV p.C. Vàrias sas istruturas religiosas comente a su Tèmpiu de Tanit de su perìodu pùnicu, sitiadu subra de sa punta omònima, su tèmpiu n. 6 o su santuàriu de Esculàpiu de su II-sèculu III p.C.
Numerosas sunt fintzas sas òperas de edilìtzia abitativa privada, a s'ispissu provididas de cisterna de s'abba, costruidas cun muros in opus caementicium e africanum, a bortas importantes in manera piessigna, comente a sa domo de su pàtiu tetrastilo, cun sos ammajadores mosàicos de su III-sèculu IV p.C. A curtzu a su mare s'agatat s'istampu, de forma regulare, chi cunservat bases de istàtuas onoràrias de pessonàgios famados.
A pustis de unu longu perìodu cumintzadu in su sèculu V p.C., sa tzitade fiat istada abbandonada de su totu in su sèculu VIII p.C., a pustis de fitianas curreras piratesche e vandàlicas. De sa fine de s'Otighentos sa tzitade fiat istada torrada a iscobèrrere, gràtzias a sas iscumbatas de Nissardi e Vivanet e posca a pustis de sos iscavos printzipiados partinde dae su 1952. De su situ de Nora, intre sos prus rilevantes de sa Sardigna meridionale, acudit una de sas testimonias prus importantes de s'archeologia sarda, sa famada Stele de Nora (fine sos-de IX cumintzos su de VIII sèc. a.C.), in sa cale aparit s'atestatzione prus antiga de su nùmene Sardigna.

Istòria de sos iscavos
Sos primos interventos in su giassu, in su 1889, aiant pertocadu su tofet, mentras in sos annos sutzessivos fiant istadas fossadas sas necròpolis pùnicas e romanas e piticas partes de s'abitadu. A pustis de àteros modestos interventos, intre su 1952 e su 1960, Gennaro Pesce aiat postu in lughe bona parte de s'abitadu romanu. Dae su 1990 su giassu est interessadu dae iscavos sistemàticos continuativi a banda de unu grupu de Universidade.

Bibliografia
G. Patroni, "Nora. Colonia fenicia in Sardegna", in Monumenti Antichi dell'Accademia dei Lincei, 14, 1904, coll. 39-268;
P. Bartoloni-C. Tronchetti, La necropoli di Nora, collana "Collezione di Studi Fenici", 12, Roma, 1981;
S. Moscati, Italia punica, Milano, Rusconi, 1986;
P. Meloni, La Sardegna romana, Sassari, Chiarella, 1990;
S. Angiolillo, L'arte della Sardegna romana, Milano, Jaca Book, 1998;
Ricerche su Nora - I (anni 1990-1998), a cura di C. Tronchetti, Cagliari, Sainas, 2000;
C. Tronchetti, Nora. Sassari, C. Delfino, 2001 (Sardegna archeologica. Guide e itinerari; 1);
Nora, area C. Scavi 1996-1999, a cura di B.M. Giannattasio, Genova, Brigati, 2003;
A. Mastino, Storia della Sardegna antica, Nuoro, Il Maestrale, 2005.

Tag

Categoria Struttura: àrea o parcu archeològicu

Tipologia Contenuti: Cumplessu archeològicu
Archeologia

Fruibilità: Abertu

Provincia: Casteddu

Comune: Pula

Macro Area Territoriale: Sud Sardigna

CAP: 09050

Indirizzo: viale Nora, s.n.c.

Telefono: +39 329 6715230 +39 392 0448674 +39 070 9209366

Email: bookingnorafp@gmail.com fondazione@comune.pula.ca.it

Sito Web: www.fondazionepulacultura.it/acquisto-biglietti

Aperture straordinarie: Per avere informazioni sempre aggiornate su costo dei biglietti e orari di apertura si consiglia di visitare la pagina web dedicata del gestore.

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro tènnere informatziones semper agiornadas subra de oràrios de bìsita e costu de sos billetes si cussìgiat de bisitare sa pàgina web dedicada de su gestore. Limitatziones: no est cunsentidu caminare subra de istruturas muràrias e mosàicos. No est cunsentidu s'atzessu in costùmene de bagnu. Est cunsentidu s'atzessu a sos canes pro giutos a su guinzaglio.

Modalità di accesso: a pagamentu

Altri servizi: Pro su situ de Nora est fintzas disponìbile s'audioguida de badas Norapp scaricabile de Google Play e App Store.

Aggiornamento

27/1/2026 - 09:10

Servizi

Bookshop