Palau, Tumba de gigantes Li Mizzani

Su monumentu pesat subra de unu cùrtziu pranu dominadu dae sas alturas de su Monte Cau, a pagos km de su mare, in sa Gallura setentrionale.
Sa tumba, de piticas dimensiones, est costruida cun tècnica a filari.
Su corpus tombale, giradu a E (lungh. m 7,25), cuntenet unu passadissu fùnebre retangulare (lungh. m 6,10; largh. m 0,90/1,00; alt. m 0,65) serradu subra de su fundu de un'ùnica lastra de testada sagomata a arcu (largh. m 1,02; alt. m 0,95).
S'esedra si cunservat petzi in ala (corda m 12,76; fritza m 3,75): s'emiciclo est delimitadu dae lastre ortostatiche de dimensiones reduidas, a sa base de sas cales s'isvilupat unu bassu bancone-sedile (largh. m 0,35; alt. m 0,25), fintzas issu incumpletu, destinadu a acollire sas ofertas.
Su paramentu muràriu posteriore de s'esedra si giunghet sena solutzione de continuidade cun su corpus tombale.
A su tzentru de s'esedra s'agatat sa stele monolìtica (largh. m 1,55; alt. m 2,80; spess. m 0,25), de dimensiones reduidas respetu a sos esèmpios documentados in unas àteras tumbas gadduresas e priva de su spartito centinato.
Su monolito imbarat, privu de fundatziones, de unu chirru subra de una pedra lada e de s'àteru diretamente subra de su terrinu. Su portellu de intrada, semitzircolare (largh. m 0,55; alt. m 0,66), presentat un'elementu insòlitu, dèvidu cun probabilidade a un'errore de sos costruidores: su cuidada smussatura de su profilu perimetrale de sa cara interna; tale traballadura est imbetzes de norma riservada a sa cara esterna.
Sos materiales a cantos chi aiant acudidu dae su chirru d. de s'esedra (tegami, ollas, vasos cun cordones plàsticos aplicados, tzìcheras carenate) torrant a artziare a su Brunzu reghente.

Istòria de sos iscavos
Fiat istadu fossadu in su 1966 de Editta Castaldi. S'iscavu aiat interessadu cantu restaiat de s'istrutura a pustis de sa demolitzione sua, acontèssida in su 1918 pro torrare a impreare su materiale litico in su fàbricu de su bighinu stazzo de Li Mizzani.

Bibliografia
E. Castaldi, "Tumbas de gigantes in su tataresu", in Orìgines, III, 1969, pp. 26-30, 52-53;
G. Lilliu, Sa tziviltade de sos Sardi de su paleolìticu a s'edade de sos nuraghes, Torinu, Noa FIAS, 1988, p. 332;
E. Castaldi, "Tumba de gigantes de Li Mizzani-Palau (SS)", in Archeologia e territòriu, Nùgoro, Ilisso, 1990, pp. 22-23.

Comente arribbare
Dae Terranoa si pigat, in curtzesa de su portu marìtimu Ìsula Bianca, sa SS 125 in diretzione de Lungone. Si rugrat Altzaghena e si sighit finas a sa rugrada cun Palau ma, imbetzes chi svoltare pro sa SP 123, s'acumprida a s. ponende·si subra de sa SS 133 pro Santa Teresa. Lòmpidos a s'artària de unu ristorante, s'acumprida a manca in una stradina asfaltada dae cursare finas a adobiare unu bìviu de imboccare a s. Si protzedit pro belle km 4,5 finas a cròmpere un'ispiatzu ue si girat a d. sighende sos indicos pro sa tumba. Si lassat sa màchina pagu prus a in antis in un'ispiatzu e si sighit a pees oltrepassando unu cantzellu de linna. Sa tumba s'agatat a pagos metros de su cantzellu a s. de s'àndala, a s'internu de una chirra de palos de linna.