Su situ archeològicu est situadu subra de su "Taccu" de Osini, ammajadora rocca naturale de sas ripidi muros calcàreos. Gosat de un'etzetzionale domìniu visivu subra de s'Ogiastra e subra de sas Barbagie.
S'ammenta, de particulare ammaju, cumprendet unu nuraghe cumplessu cun atacadu bidditzolu, una gruta cun duas intradas, duas tumbas de gigantes e duos nuraghes monotorri.
Su nuraghe - fraigadu subra de su pranu de roca de cale inserrat sas aspresas - est formadu dae unu mastio e de tres turres N-E, S e O. Sas turres sunt giuntas dae unu bastione, segundu un'ischema de additzione laterale. In sa cortina de giuntura de sas turres S e O s'aberit s'intrada a su monumentu chi ponet in unu passadissu cun nitza subra de su muru d..
Su passadissu versat in un'angusto corte-passadissu curvilineo, cun pamentu a selciato, subra de su cale s'incrarant sas intradas de sas bator turres.
Su mastio - situadu in positzione prus elevada - est realizadu cun filari regulares de blocos. S'intrada architravato, giradu a S-E (largh. M 0,95-0,51; h m 1,80), introduit in unu passadissu strombato (largh. M 0,95-1,25; lungh. M 2,70; h m 1,80-2,80) cun cobertura angulare de artària chi creschet cara a sa càmera.
A s. s'aberit su vanu iscala - pretzèdidu dae unu piticu disimpinnu (largh. M 0,95; h m 2,25) - chi cun 28 istradeddas giughiat a sos pranos superiores.
Sa càmera de su pranu terra, sub-tzirculare (diam. m 4-3; h m 5,50), cunservat intatas sa cobertura a ogiva e sa posta de su pamentu a acciottolato.
Sa càmera superiora tenet pranta ovale (diam. m 2,40-1,80; h m 1,55) cun pamentu de lastras dae pedra. Duos piticos ripostigli s'aberint a su livellu de su pranu de calpestio.
Sa turre N-E (diam. m 7; h m 6), inserrada in su bastione, s'adossat a su mastio. L'istruturat racchiude una càmera - cun intrada a forma de trapètziu (h m 2,90) giradu a S e sopraelevato de m 2,50 belle subra de su pranu de su passadissu - e unu vanu sutastante a "tholos", atzessìbile de su pamentu de sa càmera subrastante removende sa pedra terminale de sa bia; fiat fortzis unu magasinu.
S'ambiente superiore presentat su pamentu lastricadu cun foghile e una concavità acanta s'intrada.
Sa turre O (diam. m 8; h m 6,50) tenet s'intrada girada a S-E chi ponet in unu passadissu strombato cun nitza a d.. Sa càmera (diam. m 4,60; h m 3,00) cunservat ses feritoie pagu torradas a pesare acanta a sas cales sunt istadas atzapadas de sas bases in pedra de difìtzile interpretatzione.
Sa turre S (diam. m 7; h m 3,30) tenet s'intrada girada a N-E (largh. M 0,80-0,63; h m 2) chi introduit in unu passadissu retilìneu. Issu ponet in sa càmera interna (diam. m 3,80; h 3,50) frunida de sete feritoie strombate (largh. M 0,70-0,40; h m 1,60-1).
De s'abitadu chi s'estendet a fùrriu a su nuraghe sunt istados individuados oto vanos pertinentes a isolados cun isvilupu centripeto.
Sas cabannas, tzirculares (diam. m 8,50- 7), costruidas cun filari irregulares de pedras mèdio piticas e bundante arghidda, presentant tramezzi muràrios e pamentos a acciottolato.
Su cumplessu de su nuraghe e de su bidditzolu fiat istadu in impreu de su Brunzu antigu a su Brunzu finale.
In custa edade fiat istada cun probabilidade impreada comente a magasinu pro recatos alimentares sa gruta sutastante a s'àrea archeològica chi presentat duas intradas in su chi bessat de Gàiru Taquisara e de Osini.
In su fondovalle est presente una tumba de gigantes de su tipu a filari cun stele centinata, oe terrada. Una àtera, iscalabrada meda, in su chi bessat E de su rilievu, est de su tipu a filari de blocos dispostos in tècnica isodoma.
Sos nuraghes Sanu e Orruttu, assetiados in sa pranura de Troculu, a cùrtzia distàntzia s'unu de s'àteru, so monotorri.
Acanta su nuraghe Orruttu est presente una cabanna cun vanu tzirculare e antale pàtiu retangulare.
Istòria de sos iscavos
S'àrea est istada interessada in annos reghentes de diversas campagnas de iscavu giutas dae Maria Ausilia Fadda.
Bibliografia
G. Lilliu, sos de I nuraghes. Turres preistòricas de sa Sardigna, Casteddu, Sa Zattera, 1962, pp. 151-153;
M.G. Crabas, "S'archeologia. Su Nuraghe Serbissi. Sa Gruta Serbissi", in Su futuru de su passadu de Osini. Archeologia, Ambiente e Istòria, a cura de M.A. Fadda, Nùgoro, 2004, pp. 94;
C. Nieddu, "Nuraghe Serbissi", in C. Nieddu (a cura de) Sitos archeològicos de Ogiastra, Tortuelie 2006, pp. 44-45.
Comente arribbare
Dae Tortuelie si cursat sa SS 125 conca a Iersu, si rugrant Barì e Cardedu e si sighit finas a su bìviu; s'acumprida a d.e si cursat sa SP 11 finas a Osini rugrende Iersu e Ulassa. Si lassat su paisu conca a su "Taccu" de Osini e s'àrtziat subra de s'altura chi sovrasta su paisu, colende a sa gula nòdida comente a "Scala de San Giorgio". A 2,6 km belle s'adobiat unu bìviu cun cartellu pro su parcu archeològicu. S'acumprida a d. e si sighit pro km 1,6 subra de unu caminu asfaltadu. A su primu bìviu si girat a d. e si protzedit subra de caminu isterradu pro km 3: su caminu s'arrestat a sos pees de s'àndala subra de sa s. chi giughet a sa tzima de s'altura, ue est situadu su cumplessu.
Tipologia Contenuti:
Cumplessu archeològicu
Archeologia
Provincia: Nùgoro
Comune: Osini
Macro Area Territoriale: Tzentru Sardigna
CAP: 08040
Indirizzo: SS 198 - località Serra Serbissi
Email: archeotaccu@gmail.com
Facebook: it-it.facebook.com/archeotaccuosini
Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro pòdere bisitare su Cumplessu de Serbissi est netzessàriu a fàghere riferimentu a sa cooperativa ArcheoTaccu Osini, chi gestit su Parcu archeològicu e naturalìsticu de su Taccu de Osini.
Aggiornamento
Dove si trova
Immagini
Video
Commenti