S'Ulumedu, Crèsia de sa Madonna de Talia

Atzufadu in su coro de sa Nurra, s'abitadu de S'Ulumedu si tendet subra de unu territòriu calcàreu e vulcànicu, ricu de testimonias archeològicas. Sa crèsia de Sennora Nostra de Talia pesat a cùrtzia distàntzia de sa parrochiale. S'intitolazione si devet a unu bultu agatadu in agru de S'Ulumedu, acanta su situ archeològicu de Talia, intituladu a sa "Madonna de Itàlia". Ateretantu impreadu est su nùmene de Santa Maria de Ulumetu o Olmeto, de s'antigu topònimu.
Sa crèsia de sa Madonna de Talia atzisat pro bia de s'aparèntzia arcàica de sas formas presas suas a sa simplidade architetònica de su primu Romànicu isolanu.
Costruida in calcare e pedra vulcànica, torrat a artziare a sa prima metade de su sèculu XII. Sas murature inferioras de sa crèsia sunt in cantonetti pagu traballados, chi andant a si trasformare in contzet in manera perfeta squadrati in s'ala arta, fortzis frutu de una ricostrutzione in antigu.
Su fundu est trinavata. Sas navadas laterales sunt bortadas a carrada a ses torradu a pesare, mentras cudda mediana tenet cobertura de linna. S'ispàtziu, restrintu meda, est scandito de arcadas subra de colunnas chi arribbant finas a su presbitèriu torradu a pesare, pretzèdidu dae duos pilastros a fundu cuadradu e a sos chirros de su cale s'incassant duos semicolonne. Sos capitellos subra de cales imbarant sas arcadas sunt cùbicos a àngulos smussati.
Sa fatzada est essentziale: a su tzentru s'aberit su portale architravato cun arcu de iscàrrigu a totu de ses; longu sas testadas de sas navadas laterales gasi comente longu sos spioventi s'agatat una sèrie de archetos chi sighit fintzas subra de sos costàgios de sa crèsia. S'ala tzentrale de sa fatzada est rèndida prus sòlida de robustas aiais paradu de àngulu e est cumpletada dae un'abertura cruciforme e de unos cantos contzas cun allògios pro batzinos tzeràmicos. In sos costàgios s'aberint unas cantas monofore comente in s'àbside, sa cale superfìtzie est spartita de lesene giuntas dae archetos chi imbarant subra de peducci.

Istòria de sos istùdios
Sos istùdios chi riguardant sa crèsia de sa Madonna pigant s'inghitzu de sa boghe "S'Ulumedu" de Vittorio Angius, cuntenta in su "Ditzionàriu" de Goffredo Casalis (1845). Bisòngiat unu brincu de belle unu sèculu pro nd'individuare de sutzessivos, intre cales duos contributos de Aldo Sari (1977, 1981) e s'ischeda in su volùmene de Renata Serra subra de sa Sardigna romànica (1989). In fines est de su 1993 s'ischeda in su volùmene de Roberto Coroneo subra de s'architetura romànica in Sardigna.

Bibliografia
V. Angius, "S'Ulumedu", in G. Casalis, Ditzionàriu geogràficu istòricu-istatìsticu-cummertziale de sos Istados de S.M. su Re de Sardigna, XIII, Torinu, G. Maspero, 1845, pp. 91-93;
A. Sari, "Sa crèsia romànica de Sennora Nostra de Talia a S'Ulumedu (Sassari)", in Studios Sardi, XXIV, 1975-77, pp. 241-250;
A. Sari, "Noas testimonias architetònicas pro su connoschimentu de su Medioevu in Sardigna", in Archìviu Istòricu Sardu, XXXII, 1981, pp. 65-116;
R. Serra, Sa Sardigna, cannaca "Itàlia romànica", Milanu, Jaca Book, 1989, pp. 404-405;
R. Coroneo, Architetura romànica de sa metade de su Milli a su primu '300. Nùgoro, Ilisso, 1993, ischeda 77;
R. Coroneo-R. Serra, Sardigna preromànica e romànica, cannaca "Patrimoniu artìsticu italianu", Milanu, 2004, pp. 266-268;
R. Coroneo, Aiat pedidu romànicas de sa Sardigna. Itinerari turìsticu-culturales, Casteddu, AV, 2005, p. 29.

Tag

Categoria Struttura: Monumentu o Cumplessu monumentale

Tipologia Contenuti: Architetura religiosa

Fruibilità: sitiadu non gestidu

Provincia: Tàtari

Comune: Olmedo

Macro Area Territoriale: Nord Sardegna

CAP: 07040

Indirizzo: piazza Giovanni XXIII, s.n.c.

Telefono: +39 079 901900 +39 079 9019017

Email: areasocioculturale@comune.olmedo.ss.it

Sito Web: www.comune.olmedo.ss.it

Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: S'istrutura est in manera temporale serrada e non gestida; no est a su presente possìbile inditare una dàbile data de riapertura a su pùblicu de s'istrutura. Esternos visitabili liberamente.

Aggiornamento

1/5/2026 - 15:40

Dove si trova

Olmedo, Chiesa della Madonna di Talia Numero immagini: 2