Macumere, Nuraghe Ruiu

Su monumentu est assetiadu subra de s'altura de Filigosa, a sa base de sa cale s'agatat s'omònima necròpoli a domus de janas.
S'edifìtziu, de tipu simpre, at subidu su tzedimentu oblìcuu de s'ala frontale, ite chi cunsentit de bìdere s'istrutura interna sua.
Sa turre, tzirculare (diam. m 12,60; alt. màssima resìdua m 9,40 a NO), est costruida cun massos traballados de mèdias e grandu dimensiones, dispostos a filari regulares.
S'intrada, in manera originària furriadu a SI e como crolladu, introduit in unu passadissu (lungh. m 3,80; largh. m 1,20) subra de su muru s. de su cale s'aberit s'intrada a su vanu-iscala (largh. m 1,40) a su presente non percorribile ca crolladu e interrùmpidu dae sos traballos de restàuru.
Sa càmera, tzirculare (diam. m 4,40), si cunservat pro un'artària màssima de m 8,20.
S'ambiente est realizadu cun blocos de piticas e mèdias dimensiones agigu sbozzati e postos in òpera, cun s'ausìliu de zeppe de camedda, subra de corsicanos orizontales belle regulares.
Su profilu de fundu de sa càmera est interrùmpidu dae sas intradas de tres nitzas dispostas a rughe: sa prima, a s., mustra pranta subquadragolare, setzione a forma de trapètziu e cobertura a piattabanda; sa segunda, subra de su matessi asse de s'intrada, tenet isvilupu in fundu e setzione a forma de trapètziu; sa de tres, a d., presentat pranta subquadragolare, setzione a forma de trapètziu e cobertura tabulare.

Istòria de sos iscavos
Su nuraghe est istadu restauradu in su 1968 a òpera de sa Soprintendenza pro sos Benes Archeològicos pro sas Provìntzias de Sassari e Nùgoro.

Bibliografia
Ministeru de su Pùblicu Annestru. Elenco edifìtzios monumentales, XIX, Roma, Tip. operaja romana cooperativa, 1922, p. 129;
A.Taramelli, "Fògios 205-206: Capo Mannu-Macumere", in Editzione de sa carta archeològica de Itàlia, 52, Firenze, Istitutu Geogràficu Militare, 1935, p. 60;
E. Melis, Carta de sos nuraghes de sa Sardigna: monumentos preistòricos in su comunu de Mamujada, Spoleto, Artes gràficas Panetto & Petrelli, 1967, p. 134;
E. Contu, "Notiziario", in Rivista de iscièntzias preistòricas, XXIII, 1968, p. 421;
A. Moravetti, Relatzione preliminare subra de sos monumentos archeològicos de sos comunos de Bìroro, Borore, Bortigale, Macumere e Sindia, Macumere, 1973;
G. Kalby Pitzolu, Macopsissa, 61, 1990, p. 45;
A. Moravetti, Chircas archeològicas in su Màrghine-Planargia. Su Màrghine - Monumentos, Ala prima. Sassari, C. Delfino, 1998 (Sardigna archeològica. Studios e monumentos; 5), pp. 89-90;
A. Moravetti, Chircas archeològicas in su Màrghine-Planargia. Sa Planargia – Anàlisi e monumentos, Ala segunda. Sassari, C. Delfino, 2000 (Sardigna archeològica. Studios e monumentos; 5).

Comente arribbare
Cròmpere sa periferia Nord de Macumere e pagu in antis de s'Ispidale Tzivile, svoltare a dereta in unu caminu asfaltadu chi giughet in cara a su montigru de Filigosa. Su nuraghe pesat in cùcuru a su rilievu.