Sas fìbbias de tzintura

Fìbbia de produtzione bizantina. Foto de Nicola Monari, 2009, de Catàlogu BBCC RAS

Sas fìbbias dae brunzu de tzintura atzapadas in Sardigna coberint s'arcu cronològicu de sa metade de su VI a su sèculu VII. Pro sa majore parte sunt inquadrabili in su tipu Corintu e in su tipu Balgota, caraterizados dae sa forma de sa placa, de pare a pare triangulare o cuoriforme, traforata. Sunt manufatos difùndidos in grandu parte de su Mediterràneu e prodùidos in pagas grandu ofitzinas, una de sas cales cun probabilidade a Roma.
A su tipu Siracusa, naradu fintzas "a iscudetu" ca caraterizadu dae sa placa tondeggiante non traforata, est riconducibile sa fìbbia aurea de provenièntzia sarda, oe a Colònia, decorada cun figura de grifo. Fintzas su tipu Siracusa fiat essida dae ofitzinas cun probabilidade romanas ma in època in manera lèbia prus tarda (sa produtzione sua cumintzat difatis a sa fine de su sèculu VI) e est difùndidu siat in su Mediterràneu siat in Europa finas a s'Inghilterra meridionale.
Diversas àteras fìbbias atzapadas in Sardigna s'insertant in su tipu Ipona, caraterizadu dae sa placa non traforata e tondeggiante, cun figuras influidas pro mèdiu de una peculiare tècnica chi ammentat sa glittica. Esemplares sìmiles sunt istados signalados in vàrios cuntestos archeològicos e de museos, intre s'àteru a Roma in s'iscavu de sa Crypta Balbi.
Comente sos àteros, su tipu Ipona est difùndidu in s'intreu Mediterràneu mescamente otzidentale e petzi cando non cando in àrea transalpina. Parìvile meda, diat pòdere èssere istadu prodùidu in una sola ofitzina, s'in casu sa de sa Crypta Balbi a Roma, in sos ùrtimos sos tres duos de su sèculu VII.
Intre su VII e su sèculu VIII si còllocant imbetzes sas fìbbias de su tipu a "U", difùndidu in grandu parte de su Mediterràneu. Sunt caraterizadas dae sa placa a "U", belle longa, a su sòlitu non traforata e decorada cun ampru repertòriu de motivos geomètricos, fito-zoo-antropomorfos siat sìngulos, siat cumbinados in elaboradas rafiguratziones, pro su prus iscenas de cassa.

Aggiornamento

27/5/2026 - 14:59