S'àrea archeològica est situada in localidade Gremanu o Madau, in curtzesa de su passu de Caravai (1118 m s.l.m.), in su chi bessat NE de su Gennargentu.
Su cumplessu, intre sos prus significativos de sa Sardigna nuràgica, s'estendet pro in prus de sete ètaros subra de unu declivio.
Est costituidu a monte de una sèrie de fontes e putzos pro sa regorta e sa captazione de sas abbas, a badde de unu bidditzolu cun s'àrea sacra. Pagu a largu est situada una necròpoli de tumbas de gigantes.
Sas fontes e sos putzos sunt insertados a s'internu de unu paramentu muràriu semitzircolare.
De una prima fonte, realizada in òpera isodoma, sas abbas beniant convogliate, a traessu de una canaletta, in su cumplessu templare e abitativu assetiadu prus a badde.
Subra de su chirru d. de su paramentu est presente una bartza retangulare realizada cun blocos in basalto a T collegados dae grappe in prumu e in linna cun fundu rivestidu dae lastre de trachite e de tufu; fiat cun probabilidade impreada pro sas ablutziones rituales.
Unu putzu est assetiadu a s'internu de un'ambiente tzirculare bighinu a sa bartza. S'edifìtziu presentat una cobertura a "tholos". A s'internu sunt istados atzapados spilloni e pugnales bronzei, elementos de cannaca e cuntenidores fittili pro orire s'abba. Sos materiales si datant a su Brunzu reghente-finale (XII-IX sec. a.C.)
A badde, a s'internu de unu mannu "temenos" retangulare (lungh. belle m 70,00), s'agatant sos edifìtzios de cultu: in manera piessigna interessante unu nuraghe monotorre impreadu a fine rituale in momentos sutzessivos a sa fàbricu suo.
S'edifìtziu presentat un'intrada architravato chi ponet in una càmera tzirculare (diam. m 9,00) cun pamentu lastricadu dae blocos de scisto e granitu. Sa càmera est frunida de nitza subra de su chirru NO, e de sedile subra de cuddu ISCO. Subra de su chirru opostu a s'intrada s'isvilupat unu paramentu muràriu realizadu cun noe ortostati de granitu a formare una pesada de zoccolo: sos rastros de fogu e sas iscòrias atzapadas subra de su pamentu antale induint a ipotizare chi custa àrea de su vanu esseret connètida a sa faina fusoria. Su setore antale est delimitadu dae unu paramentu muràriu chi s'isvilupaiat a su tzentru de s'ambiente. Su muru est realizadu a filari alternados in trachite e basalto, cun blocos decorados dae intzisiones a zig-zag e protomi in rilievu; subra de sa tzima fiant infisse de sas ispadas votivas in brunzu.
Sas istruturas muràrias e su diàmetru de s'ambiente ant giutu a ipotizare unu tipu de cobertura a "tholos", cun un'istampu tzentrale comente a sfiatatoio pro sos fogos de fusione. Non faghet a esclùdere chi in s'edifìtziu benneret fùndidu su prumu, in manera ampra presente in filones in s'àrea in tundu.
Su segundu edifìtziu est unu tèmpiu "a megaron", cun fundu retangulare (lungh. m 11,50) e fatzada retilìnea, a su cale s'atzedet a traessu de un'intrada retangulare chi introduit in su vestìbulu (lungh. m 2,00; largh. m 2,60). Unu cùrtziu passadissu ponet in su segundu vanu retangulare (lungh. m 4,80; largh. m 2,00).
S'istrutura torrat a artziare a su Brunzu reghente (XIII sec. a.C.).
Siat in s'internu chi a s'esternu de sos tèmpios sunt istadas atzapadas numerosas bases in pedra cun unos istampos, ue, colende·bos de su brunzu fùndidu, beniant fissados brunzos figurados e ispadas votivas.
Su de tres tèmpios tenet fundu retangulare (lungh. m 10,00) e muru de fundu absidata. Unu vestìbulu cuadrangulare introduit in sa tzella cun pamentu lastricadu.
Si retenet chi s'intreu cumplessu de su Gremanu si siat subrapostu a un'insediamentu de su Brunzu mèdiu (XV sec. a.C.).

Istòria de sos iscavos
S'àrea est istada ogetu de una sèrie de campagnas de iscavu de su 1989 a sa fine de sos annos noranta, a òpera de sa Soprintendenza pro sos Benes Archeològicos de Sassari e Nùgoro, suta de sa diretzione de Maria Ausilia Fadda.

Bibliografia
M.A. Fadda, "Fonne (Nùgoro). Localidade Gremanu, Cumplessu de fontes", in Bulletinu de Archeologia, 13-15, 1992, pp. 169-170;
M.A. Fadda, "Fonne (Nùgoro). Cumplessu nuràgicu de Madau o Gremanu", in Bulletinu de Archeologia, 19-21, 1993, pp. 176-181;
M.A. Fadda, "Fonne (Nùgoro). Localidade Gremanu. Cumplessu de tèmpios nuràgicos", in Bulletinu de Archeologia, 43-45, 1997, pp. 242-245;
M.A. Fadda, "Sos architetos nuràgicos de Gremanu", in Archeologia Viva, n. 62, maju-làmpadas 1997, pp. 70-75.

Comente arribbare
Essire dae s'abitadu de Nùgoro cursare sa SS 389 in diretzione de Mamujada; superadu su paisu, sighire pro Fonne, deviende pro Pratobello. Sighire subra de su betzu caminu pro Lanusèi e, a pustis de belle 9 km, girare a dereta in una stradina isterrada serrada de unu cantzellu: s'àrea archeològica s'agatat a pagas chentinas de metros.