S'abitadu de Bosa si tendet subra de sas ribas de su riu Timo, inerpicandosi cun sas abitatziones longu su pendio de sa punta a sa sommitᅢᅠ de su cale fiat istadu fraigadu su casteddu de Serravalle, a 81 m s.l.m. Comunemente denumenadu casteddu de sos Malaspina, devet custu apellativu a sa traditzione segundu cale diat èssere istadu costruidu in su 1112 de s'omònima famìlia de nòbiles toscanos pastinados in s'ìsula a sa metᅢᅠ de su sèculu XI. Sa crèsia de Sennora Nostra de Sos Regnos Altos, fraigada intro sos muros de su casteddu, aiat acumpridu funtzione de capella palatina.
Piᅢᄍ chi suta de su profilu architetònicu, sa crèsia de Sennora Nostra de sos Regnos Altos intzitat interessu pro s'istraordinàriu tziclu de afriscos trecenteschi, istupadu a su suo internu.
Sa cronologia de sa capella ᅢᄄ dudosa: no si ᅢᄄ ancora resèssidos a istabilire si custa siat istada costruida in antis de su casteddu e posca restaurada o si esseret sutzessiva a s'istrutura fortificada.
In sos registros catastales sa prima intitolazione de sa crèsia fiat in Santu Andrea apòstolu e petzi a inghìriu a sa fine de su sèculu XIX at assùmidu su nùmene de oe.
Non si tenent mentovos de s'istrutura originària de s'edifìtziu, chi in sos sèculos at subidu interventos graes; oe si presentat comente a una crèsia a àula ùnica, ue sa zona presbiteriale ᅢᄄ istada de su totu torrada a fàghere. L'istùdias piᅢᄍ reghentes tenent comente si siat propostu una datatzione de s'edifìtziu a su sèculu XII e una sèrie de interventos sutzessivos in su cursu de su XIV.
Intre custos interventos bi ᅢᄄ fintzas sa realizatzione de su tziclu de afriscos chi si puᅢᄇ ammirare in tres de sos bator muros de sa crèsia. Custos si còllocant in controfacciata e in sos duos chirros longos e sunt istados in manera grae mutilados de sa ricostrutzione de s'àbside, in perìodu non documentadu. Fintzas sa datatzione de sos afriscos, comente a de sa crèsia, at creadu non pagos problemas a sos istudiosos, chi sunt arribbados a los collocare addiritura in su sèculu XV; oe si retenet chi custos siant istados realizados in su sèculu XIV, fortzis de unu pintore de orìgine toscana.
Istòria de sos istùdios
Sos istùdios subra de sa crèsia bosana s'atretzant cun cuddos chi riguardant su casteddu. Subra de sa capella sua e in particulare subra de sos afriscos chi decorant l'interno si signalant sos istùdios de Attilio Mastinu (1991), Gianni Fois (1996) e Corrado Zedda (1996). In su 1999 ᅢᄄ essida un'aprofundida monografia de Fernanda Poli.
Bibliografia
R. Carta Raspi, Castelli medioevali di Sardegna, Cagliari, Fondazione Il Nuraghe, 1933, pp.115-121;
F. Fois, Castelli della Sardegna medioevale, a cura di B. Fois, Cinisello Balsamo, Amilcare Pizzi, 1992, pp. 285-292;
R. Sfogliano, "Il ciclo di affreschi tardo-medioevale", in Il castello di Bosa a cura di S. Spanu, Torino, Spanu & C., 1981, pp. 69-79;
R. Serra, Pittura e scultura dall'età romanica alla fine del '500, collana "Storia dell'arte in Sardegna", Nuoro, Ilisso, 1990, sch. 27;
A. Mastino, Bosa in età giudicale. Nota sugli affreschi del castello di Serravalle, Sassari, Gallizzi, 1991;
G. Fois, Nostra Signora di Regnos Altos: fede, storia e leggenda, Bosa, Tipografia S. Giuseppe, 1996;
C. Zedda, "Gli Arborea e gli affreschi della chiesa di Nostra Signora di Sos Regnos Altos a Bosa", in Archivio storico e giuridico sardo di Sassari, 3, 1996, pp. 135-165;
F. Poli, La chiesa del castello di Bosa: gli affreschi di Nostra Signora de Sos Regnos Altos, Sassari, Edes, 1999;
R. Coroneo, Chiese romaniche della Sardegna. Itinerari turistico-culturali, Cagliari, AV, 2005, p. 58.
Categoria Struttura: Monumentu o Cumplessu monumentale
Tipologia Contenuti:
Architetura religiosa
Fruibilità: Abertu
Provincia: Aristanis
Comune: Bosa
Macro Area Territoriale: Tzentru Sardigna
CAP: 09089
Indirizzo: via Canonico Nino Gavino, s.n.c.
Telefono: + 39 0785 377043
Email: info@fondazionebosa.it
Sito Web: fondazionebosa.it
maggio - settembre
Lunedì - Martedì - Mercoledì - Giovedì - Venerdì - Sabato - Domenica
10:00 - 20:00
Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Si cumbidant sos impitadores a consultare su giassu web o a mutire deretu sos ufìtzios de su gestore pro tènnere ulteriores crarimentos subra de sos oràrios de abertura e subra de sa programatzione istajonale.
Modalità di accesso: a pagamentu
Biglietti :
Aggiornamento
Servizi
Sala per la didattica
Visite guidate
Accessibilità fisica facilitata per visitatori con esigenze specifiche
Dove si trova
Immagini
Commenti