S'àrea archeològica est localizada subra de su Monte Senes, in positzione de ampru domìniu subra de sa badde de su riu Tzedrinu, in sas Baronias, regione costerina de sa Sardigna orientale.
Su santuàriu est istadu logu de devotzione pro sos nuràgicos de su de XII sèc. a.C. finu a su mancu a sa fine de su IX sec a.C. e est costituidu dae una sèrie de monumentos chi partinde dae su passo de Janna ‘e Pruna si disponent longu un'itinerario montanu chi in antigu s'inoltraiat in sa pitica badde de su Riu Remulis e collegaiat sas baddes de su Riu Tzedrinu cun sa de su Riu Thiniscole (importantes diretores de collegamentu intre sa costa e l'interno de s'Ìsula).
In particulare sunt istados aporridos a sa lughe, in currispondèntzia de su passo (m 590 s.l.m.), s'omònimu tèmpiu de Janna ‘e Pruna inghiriadu dae una chirra sacra (temenos) a fundu a forma de trapètziu, chi in currispondèntzia de s'àrea antale s'edifìtziu de cultu racchiude una corte a fundu ellìticu. Deretu a s'esternu, acanta s'àngulu S-O de su temenos, est presente un'istrutura tzirculare posta su pamentu ateretantu cumpresa a s'internu de un'ulteriora chirra chi delimitat un'ispàtziu semitzircolare in cara a su tèmpiu. A belle 100/150 metros de distàntzia de su cumplessu de Janna ‘e Pruna, pendende longu sa badde de su Riu Remulis, s'adobiant àteras duas istruturas pertinentes a su santuàriu, su una tzirculare e s'àtera retangulare (como non visìbile). Pagu prus a badde (m 530 s.l.m.) est localizada sa fonte sacra de Su Notante datàbile intre su Brunzu Reghente avantzadu e s'edade de su Brunzu Finale (XII-su de X sèc. a.C.) e chi podet èssere cunfrontada cun àteras istruturas nuràgicas presas a su cultu de sas abbas, in particulare cun sa fonte de Su Lidone de Orune-NU.
De su monumentu cultuale sunt visìbiles, parte de unu poderoso muru de retzintzione/terrazzamento, realizadu in mannos contzas de granitu in pessu chi sbozzati; lu muro, orientadu S>N, est adossadu a sa frorida de sa roca mama granìtica e s'innesta a incastru, a s'estremidade sua Nord, in sa tessidura murària de su prospetu de sa fonte. Custa, realizada in bella òpera isodoma cun contzas squadrati de predamolina, de su trincu cuidadu meda, cunservat sa portzione Ovest de sa fatzada chi rivestit sa frorida naturale de roca a cale sa fonte s'adossat. In sa fatzada s'aberit su pozzetto de captazione de sa bena sorgiva (totora alimentada). Su pozzetto a lughe a forma de trapètziu presentat una cobertura piattabandata e una bartza a pranta sub-retangulare; sa bartza tenet su fundu ladu, costituidu dae un'ùnica lastra de predamolina.
(agiornamentu de su testu descritivu a cura de s'Antiquarium Comunale de Irgoli)
Istòria de sos iscavos
S'àrea est istada interessada dae duas campagnas de iscavu (2001, 2003) giutas dae Maria Ausilia Fadda.
Bibliografia
M.A. Fadda, "Irgoli: tutta la preistoria della Sardegna", in Archeologia Viva, XXI, n. 91, gennaio-febbraio 2002, pp. 56-61.
S. Massetti, "Fonte e strutture di età nuragica", in Bollettino di Archeologia, 1997, nn. 43-45, pp. 192-195;
S. Massetti, A. Sanciu, "L'area archeologica di Janna ‘e Pruna e l'Antiquarium Comunale di Irgoli", Sardegna Archeologica, Guide e Itinerari n. 51, Carlo Delfino Editore, Sassari 2013.
Comente arribbare
Dae sa SS 131 a s'artària de Nùgoro conca a Thiniscole-Terranoa, si sighit finas a su bìviu cun sa SP 25 chi giughet a Loculi e a Irgoli. S'essit dae su tzentru abitadu de custu ùrtimu paisu e si pigat su caminu conca a Capo Comino, SS 129. Pagu a pustis de s'essida de su paisu si rugrat sa tzircunvallatzione, si girat a manca e si sighint sos indicos pro s'àrea archeològica de Janna 'e Pruna. Si sighit subra de cuddu caminu pro belle km 11/12, torrende a artziare su chi bessat de su Monte Senes finas a adobiare s'àrea archeològica situada a una deghina de metros a dereta de su caminu.
Categoria Struttura: àrea o parcu archeològicu
Tipologia Contenuti:
Cumplessu archeològicu
Fruibilità: Abertu
Provincia: Nùgoro
Comune: Irgoli
Macro Area Territoriale: Tzentru Sardigna
CAP: 08020
Indirizzo: località Monte 'E Senes
Telefono: +39 0784 979074 +39 380 6390589
Email: info@museoirgoli.it museoirgoli@tiscali.it museo@comune.irgoli.nu.it
Facebook: www.facebook.com/antiquariumcomunale.irgoli
Instagram: www.instagram.com/santuarionuragico_irgoli
Informazioni sui biglietti e sull\'accesso: Pro tènnere informatziones semper agiornadas subra de oràrios de atzessu e costu de sos billetes si cussìgiat de bisitare su giassu web de su gestore. Pro sas bìsitas a su Santuàriu nuràgicu de Janna 'e Pruna e de Su Notante est netzessàriu a fàghere riferimentu a s'Antiquarium Comunale de Irgoli.
Modalità di accesso: a pagamentu
Altri servizi: Ghia multilìngue.
Aggiornamento
Servizi
Sala per la didattica
Visite guidate
Dove si trova
Immagini
Commenti