Modellu de pedra de nuraghe, dae Noragugume

S'istatuària in pedra

Sas istàtuas de pedra, isparghinadas in s'ìsula, pro su prus benint dae santuàrios, e retratant in gènere concas de animales. Mescamente su trau. Pertenende a sa religiosidade de sos nuràgicos, sighint fortzis su cultu de su mascru de sa dea mama giai adorada in edade prenuràgica. Un'àteru sugetu retratadu, in istàtuas siat manniteddas chi piticas, est su nuraghe etotu.
Sas istàtuas de pedra, isparghinadas in s'ìsula, pro su prus benint dae santuàrios, e retratant in gènere concas de animales. Mescamente su trau. Pertenende a sa religiosidade de sos nuràgicos, sighint fortzis su cultu de su mascru de sa dea mama giai adorada in edade prenuràgica.
Un'àteru sugetu retratadu, in istàtuas siat manniteddas chi piticas, est su nuraghe etotu, pro su prus monoturre, fatu de unu pilastru minore, tzerriadu "bètilo-turre", fintzas ca fiant assentados in intro de su "pinnetu de sas reuniones", belle semper in mesu de s'aposentu e subra unu acotzu tzacadu in terra. Una casta de altare (unu "bètilo"), duncas, dae ue sa divinidade tentaiat e bardaiat sos sèberos e sos acòmodos apostivigados in sas reuniones. S'agatant, semper e cando, rapresentatzione, fintzas in brunzu e minoreddas, de nuraghes cumplessos, cun una rafiguratzione verdadera de su "mastio" chi àmpulat in su bastione, de sos ispuntones in consolas chi afurriaiant sa parte de subra de sas pinnas de muru.
Pro more de custas rapresentatziones resessimus oe a connòschere comente fiat s'istrutura originària de sas turres nuràgicas, lòmpidas a nois sena sas bòvedas. In s'Edade de su Ferru cumprida, sa tzivilidade nuràgica at a resessire a prodùere fintzas una istatuària antropomorfa manna, mancari chi presente feti in cussu de sos chirros de Tharros est a nàrrere in su santuàriu funeràriu de Monti Prama in Crabas.
In custos tempos naschiant sas aristocratzias "sardu-fenitzas" e su tempus de sa tzivilidade nuràgica islacanaiat giai in su mito.E a custu mito etotu de sos antepassados nostros, comomai eroitzizados e divinizados, paret chi si lighent sas istàtuas mannas de Monti Prama, chi istorchent sa bisura de sos brunzetos, cun s'armamentu ricu de arcos, elmos corrudos, iscudos, guantos e àteros trastes pro s'amparu de sos mermos e sa carena.