Cartaginesos in Sardigna

A discunsertare una situatzione belle de echilìbriu chi si fiat formada in Sardigna in edade Fenitza intre fortzas culturales de creze diferente, fiant lòmpidos in s 'ìsula, pagu prus o mancu in sa mesidade de su de VI sèc. a.C., sos Pùnicos, est a nàrrere sos "Fenitzos" de Cartàgine, sa colònia Fenitza balente, fraigada in su Nord de s'Àfrica cara a sa fine de su de IX sèc. a.C. Colende sa Sardigna suta su poderiu cartaginesu si fiat afortiada sa mesculàntzia intre Sardos e Fenitzos. E custu fatu est abarradu atzivu finas a pustis de sa conchista romana de s'ìsula.
A discunsertare una situatzione belle de echilìbriu chi si fiat formada in Sardigna in edade Fenitza intre fortzas culturales de creze diferente, fiant lòmpidos in s'ìsula, pagu prus o mancu a mesidade de su de VI sèc. a.C., sos Pùnicos, est a nàrrere sos "Fenitzos" de Cartàgine ("pùnicos" difatis est sa traspositzione latina de sa paràula greca "phoinikes"), chi fiat sa colònia fenitza balente fraigada in su Nord de s'Àfrica cara a sa fine de su de IX sèc. a.C.

Cando sa Sardigna est intrada suta su poderiu cartaginesu si fiat afortiada sa misculàntzia intre Sardos e Fenitzos. E custu fatu est abarradu atzivu meda finas a pustis de sa conchista romana de s'ìsula.

A s'imbesse, s’unione in s'ìsula intre Fenitzos e Cartaginesos at cajonadu cudda gherra chi mai si fiat bida cando fiant bènnidos a pare sos nuràgicos cun sos Fenitzos.

Sos datos archeològicos iscumproados in Monte Sirai, unu de sos giassos de primore pro s'istrategia fenitza e pùnica a tentare su territòriu sardu, mostrant tratas làdinas de comente fiant istadas derrutas e brujadas sas ruinas, pròpiu cando sos Cartaginesos sunt lòmpidos in Sardigna.

S'ambìtzia de sos cartaginesos de conchistare s'isula si fiat giuada finas de s'alleàntzia polìtico-militare cun sos Etruscos, chi aiat tentu cunsighèntzias non petzi in Sardigna, ma finas in su teatru istratègicu de su Mediterràneu.

Sos Cartaginesos si fiant afortiados fraighende tzitades noas, che a Cornus (Santa Caderina de Pitinuri) e Neàpolis (Gùspini). Fiant nàschidos fintzas tzentros minores noos e fortilesas isparghinadas in zonas diferentes de su territòriu sardu.

Sos traballos de massaria, in cussos tempos si fiant fatos prus a supridu, contivigiados a manera particulare, mescamente pro sa laorera.