Macumere, necròpoli de Filigosa

Architetura prenuràgica

Sos printzìpios de s'architetura in Sardigna

Cun s’allega "architetura" si depet indicare "s'impare de sos cambiamentos e de sas alteratziones introduidas subra sa terra, pro sas netzessidades umanas, fatu francu su desertu".

Sos fràigos prus antigos

Cun s'allega "edifìtziu" si faghet pro su prus riferimentu a fràigos a muru fatos pro funtziones vàrias: pro bìvere, pro su cultu, pro sos mortos. Inserrende inoghe su discursu nostru feti a sos fràigos destinados a funtziones abitativas e templares, est craru chi no est possìbile a cunsiderare "edifìtziu" ispàtzios o istruturas che a sas grutas, sos amparos suta sas rocas.

Su tèmpiu-altare de Monte de Accoddi

De su cumplessu faghent parte un'altare, unu bidditzolu e una necròpoli ipogèica. S'altare est ùnicu in su gènere suo in s'ìsula e in su Mediterràneu otzidentale. B'at una terratza manna truncu-piramidale e un'iscalera longa a forma de trapètziu pro intrare. Su muru de foras est fatu de filos irregulares de contones mannos calcàreos.

Sas necròpolis

Unu de sos sinnos archeològicos prus craros e ladinos de s'intrada de sos omìnides de su Paleolìticu in sa cunditzione chi li naramus umana est sena duda su de àere agatadu sos rastros chi atenent a sa pràtica de interrare sos mortos chi apartenent a su grupu issoro. In s'istòria de s'òmine est in su Paleolìticu de mesu chi custa pràtica si mustrat pro sa prima borta.

Su megalitismu

S'allega "megalitismu" desinnat unu fenòmenu cun caraterìsticas planetàrias e leat printzìpiu dae sos cantones de pedra impreados siat pro un'usu monumentale sìngulu siat pro costrutziones definidas, pròpiu, "megalìticas". De sas espressiones prus tìpicas de megalitismu presentes in Sardigna depimus ammentare sas "pedras fitas", sos "dolmen", sas "allées couvertes".