Sardegna Cultura
Logo Regione Autonoma della Sardegna

Sa necròpoli de Tuvixeddu

Casteddu, tumba pintada de Tuvixeddu
Casteddu, tumba pintada de Tuvixeddu
Sa necròpoli de Tuvixeddu est una de sas prus ampras de su Mediterràneu. Isfossada e iscrucullada giai dae s'Otighentos ma mantenet tretos ìnnidos e possibilidade de iscobertas noas de importu. Impreada giai inghitzende su de V sèculos antis de Cristos, l'aiant torrada a impitare cun tipologias de tumba diferentes fintzas a su perìodu romanu republicanu (su de II-I sèculos antis de Cristos).
S'interru prus difùndiu est cussu tzerriadu " a putzu", chi rugrat, istampende∙lu, su montigru de Tuvixeddu dae su cùcuru fintzas a viale Sant'Avendrace de como. Sunt tumbas fatas de aposentos pagu prus o mancu retangulares isfossados a fundu in su pìgiu de pedra crobia a ue si podet intrare dae unu putzu sub-cuadradu cun intacas a rilievu e/o "pedarole" (incàssios in sos muros pro nche pònnere sos pees), profundu unos cantos metros.
In argunos casos s'agatant prus aposentos, assentados unu a in antis de s'àteru, o si nono a livellos intreverados. Sos ambientes sunt piticos, a bias in magherinas in sas pinnas de muru cun tofas isdevucadas in su fundu.
Sos mortos fiant interrados in leteras de linna, cun a costàgiu s'ammanìgiu issoro: vasàmene de impreu fitianu e "de gala" importadu dae fàbricas foras de s'ìsula, prendas, breves, unghentàrios, caratzas pintadas in tegas de ou de abestrussu, istatueddas piticas de terràllia o pedra, istraleddas minores pro sacrifìtzios votivos, sunt sos ogetos chi agatamus in custa tumbas, fatu·fatu ruinadas dae sos chircadores de iscusòrgios betzos e noos.
A raru sos aposentos tenent motivos decorativos. Carchi borta subra s'isportellu de s'intrada s'agatant sinnales astrales (discu solare, farche de sa luna) a bassurilievu o pintados. Petzi duas tumbas si distinghent dae sas àteras. Sa "tumba de su gherreri" e sa "tumba de s'Ureo".
Sa prima tenet una decoratzione pintada cumplessa. Sas pinna de muru, in sa parte issoro arta, mostrant unu frisu de chircos rujos e asulos, poderados dae duas colondras cun cabitellos a ispirale. Sas tres macherinas sunt oruladas dae lìneas e "losangas" rujas e asulas e in intro tenent una trìade betìlica, est a nàrrere bètile acostagiados. In su muru, imbetzes, b'at unu retratu de gherreri barbudu, fortzis una divinidade de sa gherra e de sa cassa, rafiguradu cando impèriat una làntzia contra a su nemigu. Sa "tumba de s'Ureo" mostrat una colovra sagrada de sa religione egìtzia (Urec), rafigurada cun alas e cabuladu dae sa botza solare intre duos corros. Sa colovra, posta in sa pinna de muru a in antis de s'intrada de s'aposentu, est incuadrada a costàgios dae duos frores de lotu e dae duas caratzas gorgònicas, rapresentatziones demonìacas intregadas pro istesiare sos ispìritos malignos.
Custas duas tumbas pintadas si podent assentare in su tempus intre s'acabu de su de IV sèculos e s'inghitzu de su de III sèculos antis de Cristos.
© 2018  Regione Autonoma della Sardegna