Traballende in su telàrgiu a ispola

Tessidura

Un’atividade ispetzializada a livellu familiare

Sa produtzione tèssile traditzionale in Sardigna est ligada meda a cussas chi, in sos sèculos, sunt istadas sas atividades produtivas printzipales: allevamentu e massaria.
Sas fontes istòricas documentant, dae s’edade romana e in fatu de custa, s’esistèntzia de una atividade tèssile de importu isparghinada in totu su tèrritòriu e mescamente sas fontes de s’Otighentos faeddant de una produtzione raighinada e isparghinada a livellu familiare, fintzas si non mancaiant fèminas "ispetzializadas" in s’una e in s’àtera de sas fainas.

Sos filados

Sa matèria prima printzipale impreada in sa tessidura est sa lana de berbeghe e, in misura mìnima, cussa de craba Sas fibras tèssiles de origine vegetale sunt su linu, sa cànapa e su cotone. Unu casu particulare meda est cussu de su tessòngiu de sa seda e de si pilu de nàcara (bissu marinu).Fintzas a su primu Noighentos sa tintura de sos filados si faghiat impreende prantas locales.

Sos telàrgios

In s'ìsula bi sunt duas crezes de telàrgios, cussu a istoja e cussu a ispola. Si donat un' orìgine arcàica a cussu a istoja, fintzas pro more de s'istrutura sua chi est simple meda, ma non si podet escluire chi telàrgios a ispola prus elementares in cunforma a sos traditzionales cun càrcula e grupu de litzos, in ue s'usu est galu como biu, esserent istados cuntemporàneos a cussu a istoja.

Sas tècnicas de tessidura

Sa tècnica de tessidura chi distinghet sos manufatos tèssidos in su telàrgiu a istoja est sa tessidura prana cun ordìngiu a bista. Si ponent sos filos de ordìngiu chi si màgiant a forte subra sos filos de ordidu fintzas a nche los tutare de su totu. Bidu chi su colore de su tessìngiu essit dae sos filos de ordìngiu ebbia, s’ordidu podet èssere de colore diferente.

Sos manufatos

Si sa bundàntzia de sa matèria prima, sa lana, diat pòdere giustificare sa cantidade de tessìngios produtos gasi a muntone de èssere ogetu de cummèrtziu giai dae s’edade romana, no est bastante a ispiegare, intames, sa cantidade, variedade e isparghinadura manna de sa produtzione tèssile traditzionale comente si mostrat a ladinu a su mancu moende dae su medioevu.