Una istòria a arrogos

Una istòria de s’arte artumedioevale in Sardigna est possìbile petzi comente istòria de arrogos, siat de sa pintura chi de s’iscultura.
Una istòria de s'arte artumedioevale in Sardigna est possìbile petzi comente istòria de arrogos, siat pitòricos chi iscultòreos.
Si faeddat siat de elementos mutzurros, siat elementos intreos, ma comomai foras de su cuntestu e duncas interpretàbiles petzi torrende a fraigare a manera globale su cuadru istòricu, de assentare intre s'acabu de su de VI sèculos e sos primos deghènnios de su de XI sèculos.
Sunt mescamente isculturas marmòreas chi pertenent a s'istrutura e a s'arredu architetònicu de sas crèsias. Sos arrogos arribant pro su prus dae sarcòfagos; bi sunt capitellos, bases, curnisas e àteros elementos chi faghent parte de s'architetura: e benint, in finitia, dae sa truncadura de sos incroamentos, pilotos minores e pluteos de inserru presbiterale, de pònnere in consideru comente cumplementu iscultòreu netzessàriu de s'istrutura architetònica.
Pro su prus datàbiles a segunda de sa figuratzione o prus a simple de sos motivos de repicadu, sunt a bias acostagiados dae iscritziones, pro su prus grecu-bizantinas, chi costoint mentovu de sos primos giùighes, intre cussos casteddajos de sos cales est abarradu un'ammentu istòricu. In su pianu de sa chirca interdisciplinare, posta pro ammerare cun s'archeologia sa farta de fontes subra sa Sardigna artumedioevale, sos arrogos pitòricos e iscultòreos sunt bidos che a "fossiles-guida", chi si podent intregare a àteros relitos de su superstratu culturale grecu-bizantinu: "elementos – comente aiat iscritu Giandomenico Serra – agatados in sa limba, in sos nùmenes de logu e de pessone de sa tzivilidade e de s'istòria bizantina in Sardigna: nùmenes personales de sos membros de sas famìllias sennoriles de sa Sardigna medioevale, nùmenes personales sardos, semper e cando marcados in sos sonos a esempros bizantinos, tìtulos bizantinos de crèsias antigas antis de su Milli, nùmenes de istatziones militares bizantinas, rastros de sa partzidura territoriale de sa Sardigna bizantina, nùmenes de logu de orìgine bizantina, tratas in sa limba sarda de usos, creìngios e traditziones bizantinas".