Navighedda de brunzu dae Arroli

Sa metallurgia

A bogare e a traballare sos metallos fiat un'atividade giai connota in s'Edade de su Ràmene de in antis, ma est in s'Edade de su Brunzu, pròpiu a dae chi creschet sa tzivilidade nuràgica, chi sa metallurgia s'afirmat comente resursa econòmica e culturale verdadera. Sos primos metallos bogados e traballados in Sardigna fiant su ràmene e su prumu.
A bogare e a traballare sos metallos fiat un'atividade giai connota in s'Edade de su Ràmene de in antis, ma est in s'Edade de su Brunzu, pròpiu a dae chi creschet sa tzivilidade nuràgica, chi sa metallurgia achirit a prenu sa balia de resursa econòmica e culturale.

Sos primos metallos bogados e traballados in Sardigna fiant su ràmene e su prumu. Siat su ràmene siat su prumu si trasportaiant e negotziaiant in lingotos.

Sa capatzidade de traballare su ràmene semper prus a fine e in lega cun s'istàniu (est a custa lega, difatis, chi li naramus "brunzu"), desvilupada in edade nuràgica, aiat permìtidu sa produtzione de una filera manna de manufatos metàllicos: ispadas, pugnales, àscias, ispillas, fìbulas, aneddos, bratzales, pètenes, resòrgias, marteddos, pìtzighes de fonderia, palitas pro carbone, etz.

A su matessi tempus teniat importu mannu finas sa produtzione de àteros manufatos in brunzu: sos chi li narant "bronzetti", iscultureddas fatas a posta pro chi esserent impreadas comente "ex voto".

Una de sas maneras de impreare su prumu fiat ligada a su restàuru de manufatos in tzeràmica chi pro cajones annoditadas (balia econòmica o impitu simbòlicu) non podiant èssere abandonados. Sunt istados agatados finas in unos cantos giassos archeològicos (a curtzu de templos a putzu) elementos de prumu chi podent èssere interpretados comente "asseddos" pro pònnere paris sos contzos.

Cale si siat sa funtzione chi teniant sos manufatos de metallu, est craru chi su de los possedire in s'antighidade depiat èssere sinnu de apartenèntzia a una classe sotziale e econòmica primorosa. Dae custu protzedit s'atentu particulare de sos istudiosos a totu cuddos manufatos agatados chi apartenent a custu tipu de repertos.