Giusepe Biasi, Festa manna in su sartu

Bestimentas de pipios

Fintzas a sos primos annos de su Noighentos s'ammanitzu minimu pro sa creadura sarda fiat fatu de fascas o zimussas e coritos. Sa parte inferiore de sa carena podet èssere cugugiada cun mantillas o manteddos. S'impitant fintzas bestireddos fatos cun tessìngios prus o mancu de primore fintzas segundu su momentu de impreu. Caretas o cambussos o iscòfias, coritos e mantillas de batìgiu sunt a s'ispissu fatas cun colores e ondraduras bistosas in unu istile coerente cun sos bestires traditzionale de sos mannos.

Fintzas a s'edade de tres o bator annos sos pipios chinghent bestires chi podent èssere in sustàntzia assentados in duos grupos mannos.
In su primu bi sunt unidades de bestimenta chi a ladinu tenent su marcu locale fatos cun tessìngios, tàllios e ondraduras chi sunt rapresentativos e distintivos de su grupu culturale chi los at produtos.
In su segundu bi sunt bestireddos cun carrè curtzu e gunnas cun pìnnigas, modellu non diferentziadu pro ambos sos sessos e cun longària chi mudat, sena sinnos distintivos chi cunsentant de nche l'intregare a carchi logu pretzisu de sa Sardigna, e chi assimìgiat de su totu a sos modellos impitados a pustis de sos primos deghènnios de su de XX sèculos in totu Europa.

Intre sos chimbe e sos ùndighi annos pipios e pipias chinghent, in una versione prus simple, bestires chi assimìgiant meda a cussos de sos mannos - de sos cales chistint pro su prus sas denumenatziones – cun sas variantes de primore chi sas cundintziones sotziales cunsentint e cun carchi diferèntzia fintzas pro s'impitu festivu o fitianu. Sa documentatzione subra sas bestimentas de sos pipios pro cussa edade no est ampra, e nemmancu medas sunt sos bestires de època, chi colaiant in manu dae frade a frade fintzas a si nch' ispitire de su totu.

A fùrriu de sos annos Binti de su Noighentos si notat chi intrant a lenu∙a lenu bestires de creze moderna chi ant a pònnere pee in logu de sa crobadura de bestires traditzionale.
Sa bestimenta de suta, prus o mancu fitiana in cunforma a sas cunditziones econòmicas, est fata dae càscios, tùnicas de tela, copribustos, sutanas, camisolas, franellas e mudandas in sustàntzia uguales a cussas de sos mannos. Fintzas su cartzu, zoculeddos o boteddos sunt impreados cun regularidade dae sa classe rica.